อำเภอท่าวังผา ที่ราบลุ่มน้ำน่านทางทิศเหนือของจังหวัด เป็นพื้นที่เกษตรกรรมที่อุดมสมบูรณ์ในเขตอำเภอท่าวังผาและอำเภอปัว คำว่า ท่าวังผา บ่งบอกให้เห็นสภาพภูมิประเทศซึ่งมีลักษณะเป็น วัง อุดมด้วยปลานานาชนิด สองฝั่งแม่น้ำน่านขนาบด้วยหน้าผาสูงชัน สายน้ำสายนี้ในอดีตเคยเป็นเส้นทางขนส่งของป่า อาทิ ต๋าว (ลูกชิด) หวาย เกลือ จากดอยสูงด้วยความอุดมสมบูรณ์ของผืนดินและแหล่งน้ำ เมืองปัวและเชียงกลางจึงเป็นที่ตั้งถิ่นฐานบ้านเมืองของไทลื้อมาหลายร้อยปี
วัฒนธรรมอย่างหนึ่งของชาวไทลื้อคือการทอผ้าลายน้ำไหล และวัดประจำหมู่บ้าน ล้วนสะท้อนให้เห็นคติความเชื่อ ฝีมือเชิงช่าง และจินตนาการทางศิลปะของชุมชนชาวน้ำ เช่นไทลื้อเป็นอย่างดี |